Triko Kullanırken Nelere Dikkat Edilir?

Fransızca “tricotage” kelimesinden dilimize giren triko, trikot ya da çözgülü örme makinelerinde üretilen örme kumaşın adıdır. Triko kullanırken nelere dikkat edilmesi gerektiğinden bahsetmeden önce bu kumaş türünün tarihini irdelemekte fayda var. Trikoyu yakından tanırsanız alırken ve kullanırken dikkat etmeniz gerekenleri rahatlıkla kavrarsınız.

Çözgülü örme makinelerinde üretilen trikonun tarihi, iplik yapımı, dokuma ve dikiş teknikleri M.Ö. 5000-6000 yıllarına dayanır. Arkeolojik kazılarda, örme işleriyle uğraşanların M.Ö. 6 ve 5. yüzyıllarda Orta Asya Türkleri ve Mısırlılar olduğu belirlenmiştir. Zamanla diğer topluluklara da yayılan bu sanat, el örgü makinelerinden seri üretim yapan makinelere kadar hızla gelişerek günümüze kadar gelmiştir.

Hiçbir ön bilgisi olmayan rahip William Lee, karısının ev işlerini kolaylaştırmak amacıyla basit aletler kullanarak, dakikada 600 ilmek civarında örebilen bir örgü makinesi yapar. 1758 yılında Jedediah Strutt, çift plakalı örgü tekniğini bulur. 1805 yılında Joseph Marie Jacguard, Fransa’nın Lyon kentinde, dokuma makineleri için mekanik jakar tekniğini bulur. Chemnitz’li A. Eisenstuck 1857 yılında, ilk defa çatı şeklinde çift plaka (iğne yatakları) olan örgü makinesini geliştirerek bu makinenin patentini alır. 1863 yılında ise Amerikalı mucit Isaac William Lamb, temel prensiplerini bugüne kadar koruyan kullanılabilir ilk örgü makinesini icat eder.

Bu makinelerde dikilen triko ürünler özellikle kadın ve erkek giyim sektöründe yüzyıllardır kullanılmaya devam etmektedir.

Triko (Düz Örgü) Kumaşların Genel Özellikleri

  • Triko iplikleri daha az bükümlü, dokuma iplikleri ise daha çok bükümlüdür.
  • Triko ipliklerde büküm katsayısı (α) 3,6 civarında, dokuma ipliklerde ise (α) 4,2 civarındadır.
  • Triko ipliklerde ipliğin örgü makinelerinde rahat çalışmasını temin etmek amacıyla ipliğe bobinleme aşamasında parafin işlemi uygulanır.
  • Triko kumaşlarda elastikiyet dokuma kumaşlara göre daha iyidir.
  • Düz örme kumaşların çekme eğilimleri yüksektir. Kesimden önce kumaşların dinlendirilmesi gereklidir.
  • Trikoların kesiminde pastal alınmaz.
  • Triko kumaşlarda esneme ve vücudu sarma özelliği olduğu için ara bedenler kullanılmaz. Örneğin: bedenler S_M_L_XL veya 38-40-42-44 veya 1-2-3-4 şeklindedir. Bedenler arasında ölçü farkları çok azdır.
  • Lycralı kumaşlar kesim işleminden önce ütülenip çekme payı tespit edilmelidir.

Triko Kullanırken Nelere Dikkat Edilir?

Triko giyimde en çok kullanılan kumaş türlerindendir. Kullanırken dikkat etmemiz gerekenler ise:

  • Giysilerinizi makinede yıkamayın. Elinizde, deterjan ya da şampuanla yıkayıp hafifçe sıkıp havlu üzerinde kurutabilirsiniz.
  • Trikoları askıda kurutmak sarkmalarına neden olacağı için böyle bir hataya düşmeyin.
  • Tüylenmiş trikolarınızı tıraş bıçağı ile hafif hafif tarar gibi hareketlerle düzeltebilir, topaklardan kurtulabilirsiniz.
  • Yıpranmış ve delinmiş trikolarınıza güderi ya da deri yamalar koymak, armalar takmak onları daha uzun süre kullanmanızı sağlar.
  • Tüy bırakan trikoları saten, jarse ve derilerle giyebilirsiniz. Yünlü kumaşlarla asla giymeyin, çünkü bu tür kumaşlar tüm tüyleri çekerler.
  • Kolları bollaşmış kazak ve giysilerinizin kol ağızlarına penye ya da jarseden ince şerit taktırabilirsiniz.

Her giyim ürününün olduğu gibi trikoların da bir ömrü vardır. Ancak etiketlerinde yazan kullanım şartlarına ve kumaş özelliklerine uyulduğu takdirde giysilerin ömrünü uzatmak mümkün. Doğru yıkama ve kurulama şekilleri ile giysilerinizi uzun süre kullanırsınız.